أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
523
قانون ( فارسى )
7 - دارندهء قلب گرم و تر مزاج طبيعى اكثرا به بيماريهاى عفونى مبتلا مىشود . نشانيهاى مزاج سرد و تر طبيعى قلب : 1 - نبض كاملا بزرگ نيست بلكه گرايش به كوچكى دارد . 2 - نبض نرم است سريع و پياپى نمىزند ، بلكه برحسب درجات مزاج به ضد سرعت و پياپى زدن گرايش مىنمايد . 3 - شخصى كه قلبش مزاج سرد و تر طبيعى دارد ، تنبل است . 4 - صاحب چنين قلبى بزدل و ترسو است . 5 - از اقدام به كارى درمىماند . 6 - نشاط و سرحالى در او مرده است . 7 - كينهتوز نيست . 8 - بسيار خشمگين نمىشود . 9 - بدن در بسايى سرد و تر است ، مشروط بر آنكه كبد در گرم نمودن و خشكانيدن مزاج سرد و تر طبيعى قلب تأثير بهسزا نداشته باشد ؛ يعنى مقاومت نكرده باشد ، هرچند اين مقاومت كم بوده و به شدّت نبوده باشد . نشانيهاى مزاج سرد خشك طبيعى قلب : 1 - نبض كند است ، اما نه كاملا . 2 - دارندهء قلب دير مىرنجد و خشمگين مىشود . 3 - خشم گرفتنش زودگذر نيست و زياد مىماند . 4 - كينهتوز است ، كينه را در دل نگه مىدارد . 5 - موى بر بدن ندارد . 6 - بدنش در بسايى سرد و خشك است ، مشروط بر اينكه كبد با گرم نمودن زياد و ترى بخشيدن تا اندازهاى - هرچند كم - به داد قلب سرد خشك مزاج نرسيده باشد و آن را تعديل ننموده باشد . فصل چهارم نشانى گرفتن از بيماريهاى قلب دليل بيمارى قلب و نوع بيمارى قلب را بايد از مزاج غير طبيعى قلب جستجو كرد . اگر بيمارى از ناتوانى و از بين رفتن نيروى بدن و گدازيدن و آب شدن بدن شكايت دارد ، بايد حال او را بررسى كنى ! اگر سببى تازهوارد يا سببى پيشينه را پيدا نكردى و اشتراك اندام ديگرى را در به وجود آوردن اين حالت نديدى ، بايد حدس بزنى كه قلب با سوء مزاج روبهرو است و اگر تپش و پريدن قلب نيز در كشف سوء مزاج قلب كمك مىنمايد ، برهان قاطع است و دليل روشن . اگر سوء